KURUMSAL OLGUNLUK

1.Kurumsal amaç ve vizyonun tanımlanması ve gözden geçirilmesi

Kuruluş, varlık nedenini ve uzun vadede ulaşmak istediği geleceği ifade eden kurumsal amaç ve vizyonunu açık biçimde tanımlar. Amaç ve vizyon; kuruluşun faaliyetleri, değer yaratma anlayışı, önemli paydaşları ve uzun vadeli yönüyle ilişkilendirilir; stratejik tercihlerin oluşturulmasında referans olarak kullanılır. Kuruluş, önemli iç ve dış değişiklikler karşısında amaç ve vizyonun geçerliliğini gözden geçirir ve gerektiğinde günceller.

2.Stratejiyi yönetecek yönetişim yapısı

Kuruluş, stratejinin oluşturulmasından, onaylanmasından, gerekli görüldüğünde revize edilmesinden ve uygulamasının genel gözetiminden sorumlu olan yapı, rol ve toplantı düzenini (örn. bir strateji kurulu/komitesi, yönetim kurulunun stratejiyle ilgili rolü, karar/onay yetkileri) tanımlı biçimde belirlemiştir.

3.Liderlik gelişimi

Kuruluş, orta kademe dahil tüm liderlik kademeleri için, kuruluşun ihtiyaçlarıyla bağlantılı, sistematik ve sürekliliği olan bir liderlik gelişim programı tanımlamış ve kaynak ayırmıştır; bu program yalnızca üst yönetimle sınırlı değildir.

4.Liderliğin toplumsal rol model sorumluluğu

Kuruluş, üst yönetimin kamu sağlığı, iş güvenliği, çevrenin korunması ve etik davranış konularında kişisel davranışlarıyla rol model olmasını teşvik eden ve bunu liderlik değerlendirme/geri bildirim kriterlerine yansıtan bir mekanizma kurmuştur.

5.Finansal ve operasyonel raporlamanın şeffaflığı

Kuruluş, finansal ve operasyonel performansına ilişkin bilgileri ilgili paydaşlarla doğru, zamanında, tutarlı ve anlaşılabilir biçimde düzenli olarak paylaşır; raporlamada olumlu sonuçların yanı sıra hedeflerden sapmalar, olumsuz gelişmeler ve önemli risklerin de şeffaf biçimde görünür olmasını sağlar.

6.Karar yetkileri ve hesap verebilirlik hatları

Kuruluş, hangi kararın hangi rol/organ (yönetim kurulu, üst yönetim, birim yöneticisi) tarafından alınabileceğini net biçimde tanımlayan yazılı bir yetki ve sorumluluk şeması kurmuştur; bu şema, karar alma sürecinde kimin kime hesap verdiğini belirsizliğe yer bırakmayacak şekilde ortaya koymaktadır.

7.Hiyerarşi ötesi açık iletişim kültürü

Kuruluşun kültürü, özellikle olumsuz sinyallerin, endişelerin, eleştirilerin ve farklı görüşlerin hiyerarşik kademeler arasında engellenmeden ve misilleme korkusu olmadan üst yönetime ulaşmasını mümkün kılar; çalışanlar üst kademelere doğrudan görüş bildirmeyi riskli bir girişim değil, kuruluşun doğal işleyişinin bir parçası olarak görür.

8.Yasal ve düzenleyici yükümlülüklerin izlenmesi

Kuruluş, faaliyetlerini etkileyen yasal ve düzenleyici yükümlülükleri sistematik olarak belirler ve güncelliğini izler; mevzuat değişikliklerinin kuruluşun faaliyetleri, süreçleri ve sorumlulukları üzerindeki etkilerini değerlendirerek gerekli uyum ihtiyaçlarını zamanında belirler.

9.Süreçlerin risk bazlı yönetimi

Kuruluş, ana süreçlerindeki potansiyel aksama, hata ve kesinti noktalarını belirleyerek bunlardan kaynaklanan riskleri olasılık ve etkilerine göre değerlendirir; kritik riskler için önleyici kontroller ve gerekli müdahale mekanizmalarını tanımlar, kaynaklarını risk önceliklerine göre yönlendirir.

10.Müşteri memnuniyeti ve sadakatinin ölçülmesi

Kuruluş, müşteri memnuniyetini ve sadakatini (tekrar satın alma, tavsiye etme eğilimi vb.) tanımlı yöntem ve göstergelerle düzenli olarak ölçer. Sonuçları zaman içindeki değişimler açısından, uygulanabilir olduğu ölçüde ise müşteri segmentleri bazında karşılaştırarak analiz eder; elde edilen bulguları stratejik ve operasyonel kararların alınmasında ve müşteri deneyiminin iyileştirilmesinde kullanır.

11.Ürün/hizmet yaşam döngüsü ve sonlandırma yönetimi

Kuruluş, portföyündeki ürün ve hizmetlerin yaşam döngüsündeki durumunu (büyüme, olgunluk, gerileme vb.) düzenli olarak izler ve elde edilen bulguları geliştirme, sürdürme veya sonlandırma kararlarında kullanır; sonlandırma kararı alınması halinde mevcut müşteriler üzerindeki etkileri değerlendirerek bilgilendirme, alternatif sunma ve destek süresi gibi unsurları kapsayan tanımlı bir geçiş süreci işletir.

12.İsraf ve verimsizliğin sistematik olarak tespit edilmesi

Kuruluş, kaynak kullanımındaki israf ve verimsizlikleri (zaman kaybı, atıl kapasite, malzeme fazlası, gereksiz işlem vb.) tanımlı yöntemlerle düzenli olarak tespit eder; bunların nedenlerini ve değer yaratma süreci üzerindeki etkilerini analiz ederek iyileştirme fırsatlarını belirler.

13.Tedarikçiler ve stratejik iş ortaklarıyla iş birliği ve ortak değer yaratma

Kuruluş, faaliyetlerinin ve stratejik hedeflerinin gerçekleştirilmesinde önem taşıyan tedarikçiler ile uygulanabilir olduğu ölçüde stratejik iş ortaklarını belirler; ilişkileri yalnızca mal veya hizmet temini üzerinden değil, karşılıklı değer yaratma, bilgi ve deneyim paylaşımı, iyileştirme, yetkinlik geliştirme ve yeni fırsatların değerlendirilmesi açısından da yönetir.

14.Yatırım kararlarının ve finansman seçeneklerinin değerlendirilmesi

Kuruluş, önemli yatırım kararlarını (ekipman, tesis, satın alma vb.) beklenen getiri, geri dönüş süresi, stratejik katkı ve risk gibi unsurlar doğrultusunda tanımlı bir yöntemle değerlendirir; değerlendirme sürecine finansal bakış açısının yanı sıra yatırımla ilgili teknik ve operasyonel uzmanlık ve sorumluluk alanlarını da dahil eder. Yatırımın gerçekleştirilmesinde uygun finansman seçeneklerini ve uygulanabilir olduğu ölçüde teşvik, hibe ve diğer destek olanaklarını dikkate alır. Yatırım sonrasında gerçekleşen sonuçları başlangıçtaki hedef ve varsayımlarla karşılaştırarak yatırımın beklenen değeri üretip üretmediğini izler.

15.Çalışan yönetimi stratejisi

Kuruluş, çalışan yönetimine ilişkin önceliklerini (yetenek kazanımı, yetkinliklerin geliştirilmesi, çalışan deneyimi, bağlılık ve elde tutma vb.) kurumsal strateji ve hedeflerle bağlantılı olarak belirleyen tanımlı bir strateji veya yol haritası oluşturur; çalışanlara yönelik uygulamalarını bu öncelikler doğrultusunda bütünsel ve tutarlı biçimde yürütür.

16.Çalışan bağlılığı ve memnuniyetinin ölçülmesi ve geliştirilmesi

Kuruluş, çalışan bağlılığını ve memnuniyetini tanımlı yöntemlerle (çalışan anketleri, nabız anketleri, odak grupları, çıkış mülakatları vb.) düzenli olarak ölçer ve değerlendirir; sonuçları zaman içindeki değişimler açısından, uygulanabilir olduğu ölçüde ise birim, kademe veya çalışan grupları bazında karşılaştırarak gelişim alanlarını belirler. Elde edilen bulguları çalışan deneyimini geliştirecek aksiyonlara dönüştürür ve bu aksiyonların sonuçlarını takip eder.

17.İş kazaları ve olaylardan öğrenme

Kuruluş, gerçekleşen iş kazalarını ve çalışan sağlığı veya güvenliği üzerinde etkisi bulunan önemli olayları tanımlı yöntemlerle araştırır; araştırma sürecinde olayla veya ilgili faaliyetle doğrudan ilişkili çalışanların bilgi ve deneyiminden yararlanır. Kişisel hatanın ötesine geçerek olaylara katkıda bulunan süreç, ekipman, çalışma ortamı, organizasyon ve benzeri sistemsel nedenleri analiz eder; elde edilen bulguları benzer olayların tekrarını önlemeye yönelik aksiyonlara dönüştürür, uygulamaların etkinliğini takip eder ve ilgili öğrenimleri kuruluş genelinde paylaşır.

18.Çalışma süreleri, dinlenme ve ücret haklarının güvence altına alınması

Kuruluş, çalışanların çalışma süreleri, fazla çalışma ve dinlenme haklarını geçerli gereklilikler ve benimsediği sosyal uygunluk standartları doğrultusunda yönetir; ücret, fazla çalışma karşılıkları ve diğer hak edişlerin doğru, zamanında ve doğrulanabilir biçimde ödenmesini, ücretlerden yapılan kesintilerin açık ve uygun gerekçelere dayanmasını sağlayan tanımlı kontrol mekanizmaları işletir.

19.Toplumsal katkının sürdürülebilirliği

Kuruluş, toplumsal katkı faaliyetlerini (sosyal yatırım, gönüllülük, bağış, bilgi ve yetkinlik paylaşımı vb.) toplumsal ihtiyaç ve öncelikler ile kendi yetkinlik ve kaynaklarını dikkate alarak planlar; bu faaliyetleri süreklilik ve kalıcı değer yaratma yaklaşımıyla yürütür ve gerekli kaynakları tanımlı biçimde tahsis eder.

20.Süreçlerin dijitalleştirilmesi ve otomasyonu

Kuruluş, iş süreçlerinde dijitalleşme ve otomasyon fırsatlarını sistematik olarak belirler ve değerlendirir; uygun süreç ve faaliyetlerin dijital teknolojilerle yeniden tasarlanması, bütünleştirilmesi veya otomatikleştirilmesine ilişkin kararları beklenen değer, uygulanabilirlik ve süreç üzerindeki etkileri dikkate alarak verir. Gerçekleştirilen uygulamaların süreç performansına sağladığı katkıyı izler ve elde edilen sonuçları sonraki geliştirme kararlarında kullanır.

21.İnovasyon sonuçlarının ve öğrenimlerin değerlendirilmesi

Kuruluş, tamamlanan veya sonlandırılan inovasyon çalışmalarının yarattığı sonuçları ve değeri başlangıçtaki amaç ve beklentilerle karşılaştırarak sistematik olarak değerlendirir; başarı ve başarısızlıklardan elde edilen öğrenimleri kayıt altına alır, ilgili taraflarla paylaşır ve sonraki inovasyon fırsatlarının değerlendirilmesi, geliştirilmesi ve kaynaklandırılmasında kullanır.

22.Enerji, emisyon ve iklim etkisinin yönetimi

Kuruluş, faaliyetleriyle ilişkili enerji tüketimini ve sera gazı emisyonlarını uygun kapsam ve yöntemlerle sistematik olarak ölçer ve izler; önemli etki alanlarını belirleyerek enerji kullanımını ve emisyonlarını azaltmaya yönelik ölçülebilir hedefler oluşturur, uygun iyileştirme faaliyetlerini planlar ve sonuçlarını değerlendirir. İklim değişikliğinin faaliyetleri, varlıkları ve değer zinciri üzerinde oluşturabileceği önemli risk ve fırsatları değerlendirerek gerekli uyum ve dayanıklılık önlemlerini planlamasına dahil eder.